Qué estrategia funcionó mejor en cada época
Conclusión en una frase
El liderazgo cambió mucho y mirar al ganador reciente no ayudó a elegir mejor.
Para qué sirve
La pregunta
Las estrategias no ganan siempre: algunas funcionan mejor en años de tendencia y otras cuando importa diversificar o reducir riesgo.
La prueba
Qué analizamos
Comparamos varias carteras año a año, en ventanas móviles y durante enero–junio de 2026. También comprobamos si elegir la ganadora de los doce meses anteriores ayudaba.
Qué significa
Esto no es una señal para invertir
Saber qué funcionó después de que ocurriera no nos dice qué elegir antes. Este estudio sirve para entender los cambios del mercado, pero no ofrece una regla fiable de inversión.
Ver metodología, controles y límites
Cómo se hizo la prueba
- Retornos mensuales netos de costes de carteras Top-50 ya congeladas; SPY como benchmark.
- Dos paneles separados que se solapan en 2018 y no se empalman: histórico adverso 2011–2018 e histórico principal 2018–2025.
- Por año: retorno, CAGR, volatilidad, Sharpe, drawdown mensual, rotación, costes y exceso sobre SPY.
- Ventanas móviles de 24 y 36 meses; el selector se evalúa solo después de sus 12 meses de calentamiento.
Controles aplicados
- Persistencia anual: El ganador repite 1/5 veces entre años completos antiguos y 0/5 recientes.
- Liderazgo móvil: Existe liderazgo claro, pero cambia de calidad-baja-volatilidad a VMQ entre paneles.
- Capacidad del selector: Acierta 34,6% y 39,0% tras calentamiento, por debajo de elegir siempre baseline: 42,0% y 42,7%.
Limitaciones conocidas
- 2011, ambos 2018, 2025 y enero–junio de 2026 son periodos parciales y están marcados.
- El Sharpe anual usa como máximo doce observaciones mensuales; es muy inestable.
- El drawdown se observa en puntos mensuales y puede ocultar caídas intramensuales.
- Las ventanas móviles se solapan y no constituyen observaciones independientes.
- El replay factorial actual de 2026 no reproduce exactamente el prefijo congelado; se presenta separado del selector auditado.
Análisis complementario
Desglose de resultados
Desglose
Histórico adverso · 2011–2018
Cuatro familias estáticas frente al mismo SPY; 2011 y 2018 son parciales.
| Año | Estrategia | Return | CAGR | SPY | Exceso | Vol. | Sharpe | Máx. DD | Rotación | Costes |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 2011* | Baseline | +0,9% | +1,0% | −3,8% | +4,6 pp | 23,8% | 0,15 | −18,4% | 408% | 2,04 pp |
| 2011* | Momentum puro | −9,6% | −11,3% | −3,8% | −5,9 pp | 27,5% | −0,32 | −25,1% | 516% | 2,58 pp |
| 2011* | Calidad + baja vol. | +14,8% | +17,8% | −3,8% | +18,6 pp | 12,9% | 1,35 | −6,8% | 196% | 0,98 pp |
| 2011* | Valor + momentum + calidad | +0,3% | +0,4% | −3,8% | +4,1 pp | 22,7% | 0,12 | −17,5% | 388% | 1,94 pp |
| 2012 | Baseline | +22,8% | +22,8% | +16,0% | +6,8 pp | 12,3% | 1,75 | −7,9% | 388% | 1,94 pp |
| 2012 | Momentum puro | +22,3% | +22,3% | +16,0% | +6,3 pp | 12,1% | 1,73 | −8,2% | 516% | 2,58 pp |
| 2012 | Calidad + baja vol. | +15,1% | +15,1% | +16,0% | −0,9 pp | 10,2% | 1,43 | −5,9% | 116% | 0,58 pp |
| 2012 | Valor + momentum + calidad | +21,4% | +21,4% | +16,0% | +5,4 pp | 14,3% | 1,44 | −8,7% | 228% | 1,14 pp |
| 2013 | Baseline | +32,8% | +32,8% | +32,3% | +0,4 pp | 11,6% | 2,52 | −3,7% | 520% | 2,60 pp |
| 2013 | Momentum puro | +39,5% | +39,5% | +32,3% | +7,2 pp | 13,8% | 2,50 | −5,2% | 480% | 2,40 pp |
| 2013 | Calidad + baja vol. | +29,0% | +29,0% | +32,3% | −3,3 pp | 8,8% | 2,95 | −2,7% | 132% | 0,66 pp |
| 2013 | Valor + momentum + calidad | +30,9% | +30,9% | +32,3% | −1,4 pp | 13,1% | 2,14 | −4,7% | 372% | 1,86 pp |
| 2014 | Baseline | +11,5% | +11,5% | +13,5% | −2,0 pp | 12,3% | 0,95 | −5,2% | 452% | 2,26 pp |
| 2014 | Momentum puro | +9,7% | +9,7% | +13,5% | −3,7 pp | 13,9% | 0,73 | −8,5% | 432% | 2,16 pp |
| 2014 | Calidad + baja vol. | +13,6% | +13,6% | +13,5% | +0,1 pp | 10,8% | 1,23 | −5,2% | 132% | 0,66 pp |
| 2014 | Valor + momentum + calidad | +11,5% | +11,6% | +13,5% | −1,9 pp | 12,7% | 0,92 | −5,3% | 356% | 1,78 pp |
| 2015 | Baseline | −0,6% | −0,6% | +1,2% | −1,8 pp | 11,5% | 0,00 | −9,8% | 428% | 2,14 pp |
| 2015 | Momentum puro | −3,3% | −3,3% | +1,2% | −4,5 pp | 11,5% | −0,24 | −10,1% | 492% | 2,46 pp |
| 2015 | Calidad + baja vol. | +0,7% | +0,7% | +1,2% | −0,5 pp | 12,4% | 0,12 | −7,0% | 196% | 0,98 pp |
| 2015 | Valor + momentum + calidad | −4,0% | −4,0% | +1,2% | −5,3 pp | 10,5% | −0,34 | −10,0% | 336% | 1,68 pp |
| 2016 | Baseline | +2,4% | +2,4% | +12,0% | −9,6 pp | 9,2% | 0,29 | −4,8% | 408% | 2,04 pp |
| 2016 | Momentum puro | +1,0% | +1,0% | +12,0% | −11,0 pp | 10,5% | 0,14 | −6,0% | 536% | 2,68 pp |
| 2016 | Calidad + baja vol. | +11,1% | +11,1% | +12,0% | −0,9 pp | 8,6% | 1,27 | −3,2% | 120% | 0,60 pp |
| 2016 | Valor + momentum + calidad | +5,6% | +5,6% | +12,0% | −6,4 pp | 9,7% | 0,61 | −4,8% | 356% | 1,78 pp |
| 2017 | Baseline | +18,3% | +18,4% | +21,7% | −3,4 pp | 8,1% | 2,13 | −2,6% | 564% | 2,82 pp |
| 2017 | Momentum puro | +16,6% | +16,6% | +21,7% | −5,1 pp | 8,7% | 1,81 | −2,9% | 624% | 3,12 pp |
| 2017 | Calidad + baja vol. | +25,7% | +25,8% | +21,7% | +4,0 pp | 5,4% | 4,27 | −1,6% | 172% | 0,86 pp |
| 2017 | Valor + momentum + calidad | +22,8% | +22,8% | +21,7% | +1,1 pp | 6,8% | 3,07 | −2,2% | 344% | 1,72 pp |
| 2018* | Baseline | +2,7% | +3,0% | +4,6% | −1,9 pp | 18,2% | 0,24 | −12,3% | 384% | 1,92 pp |
| 2018* | Momentum puro | +2,2% | +2,4% | +4,6% | −2,4 pp | 19,6% | 0,21 | −13,0% | 420% | 2,10 pp |
| 2018* | Calidad + baja vol. | +6,6% | +7,2% | +4,6% | +1,9 pp | 12,5% | 0,62 | −6,8% | 212% | 1,06 pp |
| 2018* | Valor + momentum + calidad | +3,6% | +3,9% | +4,6% | −1,1 pp | 17,4% | 0,30 | −11,3% | 280% | 1,40 pp |
* Año parcial. Sharpe, volatilidad y drawdown se calculan con puntos mensuales; costes es la suma del drag declarado.
Desglose
Histórico principal · 2018–2025
El segundo 2018 procede de otro pipeline y no se empalma con el anterior; 2018 y 2025 son parciales.
| Año | Estrategia | Return | CAGR | SPY | Exceso | Vol. | Sharpe | Máx. DD | Rotación | Costes |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 2018* | Baseline | −14,6% | −15,9% | −10,0% | −4,6 pp | 18,0% | −0,87 | −20,2% | 468% | 2,34 pp |
| 2018* | Momentum puro | −13,6% | −14,7% | −10,0% | −3,6 pp | 18,6% | −0,77 | −19,5% | 496% | 2,48 pp |
| 2018* | Calidad + baja vol. | −6,8% | −7,4% | −10,0% | +3,2 pp | 13,5% | −0,51 | −12,3% | 308% | 1,54 pp |
| 2018* | Valor + momentum + calidad | −15,6% | −16,8% | −10,0% | −5,5 pp | 16,4% | −1,04 | −19,2% | 416% | 2,08 pp |
| 2019 | Baseline | +26,8% | +26,8% | +31,1% | −4,3 pp | 12,2% | 2,03 | −4,4% | 556% | 2,78 pp |
| 2019 | Momentum puro | +27,7% | +27,7% | +31,1% | −3,4 pp | 12,5% | 2,04 | −4,9% | 568% | 2,84 pp |
| 2019 | Calidad + baja vol. | +33,7% | +33,7% | +31,1% | +2,5 pp | 11,4% | 2,63 | −5,2% | 276% | 1,38 pp |
| 2019 | Valor + momentum + calidad | +33,4% | +33,4% | +31,1% | +2,3 pp | 16,6% | 1,83 | −9,0% | 560% | 2,80 pp |
| 2020 | Baseline | +39,1% | +38,7% | +18,5% | +20,6 pp | 30,7% | 1,23 | −19,2% | 464% | 2,32 pp |
| 2020 | Momentum puro | +51,9% | +51,4% | +18,5% | +33,5 pp | 31,9% | 1,47 | −18,5% | 484% | 2,42 pp |
| 2020 | Calidad + baja vol. | +22,7% | +22,6% | +18,5% | +4,3 pp | 22,4% | 1,02 | −15,2% | 252% | 1,26 pp |
| 2020 | Valor + momentum + calidad | +33,0% | +32,7% | +18,5% | +14,5 pp | 38,0% | 0,93 | −27,6% | 528% | 2,64 pp |
| 2021 | Baseline | +30,3% | +30,4% | +28,6% | +1,7 pp | 14,7% | 1,89 | −6,8% | 476% | 2,38 pp |
| 2021 | Momentum puro | +15,5% | +15,6% | +28,6% | −13,1 pp | 20,7% | 0,79 | −7,6% | 460% | 2,30 pp |
| 2021 | Calidad + baja vol. | +26,0% | +26,1% | +28,6% | −2,6 pp | 12,2% | 1,97 | −6,0% | 212% | 1,06 pp |
| 2021 | Valor + momentum + calidad | +42,6% | +42,8% | +28,6% | +14,0 pp | 16,3% | 2,29 | −6,7% | 468% | 2,34 pp |
| 2022 | Baseline | −19,5% | −19,6% | −18,2% | −1,4 pp | 29,0% | −0,61 | −26,9% | 536% | 2,68 pp |
| 2022 | Momentum puro | −12,9% | −12,9% | −18,2% | +5,2 pp | 27,0% | −0,39 | −21,3% | 488% | 2,44 pp |
| 2022 | Calidad + baja vol. | −19,9% | −19,9% | −18,2% | −1,8 pp | 23,1% | −0,85 | −27,9% | 188% | 0,94 pp |
| 2022 | Valor + momentum + calidad | −22,0% | −22,0% | −18,2% | −3,8 pp | 31,7% | −0,63 | −29,4% | 416% | 2,08 pp |
| 2023 | Baseline | +7,2% | +7,3% | +26,2% | −18,9 pp | 17,4% | 0,48 | −10,5% | 552% | 2,76 pp |
| 2023 | Momentum puro | +7,1% | +7,1% | +26,2% | −19,1 pp | 21,5% | 0,42 | −16,4% | 572% | 2,86 pp |
| 2023 | Calidad + baja vol. | +16,3% | +16,4% | +26,2% | −9,9 pp | 13,4% | 1,20 | −6,5% | 200% | 1,00 pp |
| 2023 | Valor + momentum + calidad | +13,4% | +13,5% | +26,2% | −12,8 pp | 16,9% | 0,83 | −10,2% | 372% | 1,86 pp |
| 2024 | Baseline | +37,6% | +37,5% | +24,9% | +12,7 pp | 22,5% | 1,54 | −7,5% | 500% | 2,50 pp |
| 2024 | Momentum puro | +32,7% | +32,6% | +24,9% | +7,8 pp | 25,2% | 1,25 | −7,4% | 492% | 2,46 pp |
| 2024 | Calidad + baja vol. | +12,6% | +12,5% | +24,9% | −12,3 pp | 12,0% | 1,04 | −5,0% | 212% | 1,06 pp |
| 2024 | Valor + momentum + calidad | +32,2% | +32,1% | +24,9% | +7,3 pp | 18,5% | 1,61 | −5,9% | 348% | 1,74 pp |
| 2025* | Baseline | +24,9% | +27,6% | +17,6% | +7,3 pp | 21,4% | 1,24 | −11,7% | 556% | 2,78 pp |
| 2025* | Momentum puro | +22,4% | +24,8% | +17,6% | +4,7 pp | 32,7% | 0,83 | −21,9% | 444% | 2,22 pp |
| 2025* | Calidad + baja vol. | +2,7% | +3,0% | +17,6% | −14,9 pp | 9,5% | 0,35 | −5,0% | 316% | 1,58 pp |
| 2025* | Valor + momentum + calidad | +36,7% | +40,9% | +17,6% | +19,1 pp | 20,2% | 1,80 | −8,8% | 596% | 2,98 pp |
* Año parcial. Las cifras netas no deben mezclarse con métricas diarias de otros replays.
Desglose
Enero–junio de 2026
Se separan el replay factorial exploratorio y el holdout auditado del selector porque sus prefijos históricos no coinciden.
| Contexto | Estrategia | Return | CAGR | Vol. | Sharpe | Máx. DD | Rotación | Costes |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Factorial exploratorio | Baseline | +36,1% | +87,0% | 30,4% | 2,20 | −7,9% | 324% | 1,62 pp |
| Factorial exploratorio | Momentum puro | +51,8% | +133,3% | 45,6% | 2,07 | −8,5% | 281% | 1,40 pp |
| Factorial exploratorio | Calidad + baja vol. | +13,0% | +28,2% | 14,6% | 1,75 | −6,0% | 154% | 0,77 pp |
| Factorial exploratorio | Valor + momentum + calidad | +25,0% | +57,4% | 29,8% | 1,65 | −7,1% | 313% | 1,56 pp |
| Factorial exploratorio | SPY | +10,1% | +21,6% | 18,9% | 1,10 | −5,8% | 0% | 0,00 pp |
| Holdout auditado | Baseline | +37,6% | +91,1% | 29,5% | 2,34 | −7,4% | 276% | 1,38 pp |
| Holdout auditado | Selector 12m | +28,5% | +66,2% | 31,9% | 1,73 | −9,0% | 444% | 2,22 pp |
| Holdout auditado | SPY | +10,1% | +21,6% | 18,9% | 1,10 | −5,8% | 0% | 0,00 pp |
CAGR y Sharpe se anualizan desde solo seis observaciones mensuales; son descriptivos, no comparables con un año completo.
Desglose
¿Predice el selector el siguiente ganador?
Diagnóstico después de excluir los 12 meses iniciales de calentamiento.
| Periodo | Acierto selector | Siempre baseline | Persist. selector | Persist. mejor estático | Regret selección |
|---|---|---|---|---|---|
| 2011–2018 | 34,6% | 42,0% | 86,3% | 38,8% | 0,74 pp/mes |
| 2018–2025 | 39,0% | 42,7% | 91,4% | 34,6% | 1,77 pp/mes |
El mejor estático se conoce solo después del mes y sirve como diagnóstico, no como estrategia ejecutable.